Neler yeni

Yazılım Forum

Tüm özelliklerimize erişmek için şimdi bize katılın. Kayıt olduktan ve giriş yaptıktan sonra konu oluşturabilecek, mevcut konulara yanıt gönderebilecek, itibar kazanabilecek, özel mesajlaşmaya erişebilecek ve çok daha fazlasını yapabileceksiniz! Bu hizmetlerimiz ise tamamen ücretsiz ve kurallara uyulduğu sürece sınırsızdır, o zaman ne bekliyorsunuz? Hadi, sizde aramıza katılın!

Derlenmiş Kod İncelemesi: Güvenlik ve İşlevsellik Açısından Kritik Bir Analiz

Derlenmiş kod incelemesi, kaynak kodu mevcut olmayan veya kısıtlı olan yazılımların işlevselliğini, güvenlik zafiyetlerini ve potansiyel kötü niyetli davranışlarını anlamak için yapılan kritik bir süreçtir. Bu süreç, tersine mühendislik tekniklerini temel alır ve genellikle siber güvenlik uzmanları, yazılım denetçileri veya kötü amaçlı yazılım analistleri tarafından uygulanır. Kaynak koduna erişimin olmadığı durumlarda, özellikle tescilli yazılımların veya analiz edilen kötü amaçlı yazılımların davranışlarını çözmek için vazgeçilmezdir. Bu inceleme, yazılımın nasıl çalıştığına dair derinlemesine bir anlayış sağlar ve gizli işlevsellikleri, arka kapıları veya lisanslama ihlallerini ortaya çıkarabilir. Güvenlik açısından bakıldığında, derlenmiş kod incelemesi, bilinen ve bilinmeyen zafiyetlerin tespit edilmesi için son derece önemlidir. Örneğin, bir IoT cihazının firmware'i veya bir mobil uygulamanın native kodu gibi alanlarda, bu tür bir analiz olası riskleri minimize etmeye yardımcı olur. Sadece güvenlik değil, aynı zamanda performans optimizasyonları ve hataların giderilmesi noktasında da önemli ipuçları sağlayabilir. Bir yazılımın neden beklenmedik şekilde davrandığını veya belirli bir işlemde neden yavaşladığını anlamak için derlenmiş kodun incelenmesi çoğu zaman son çare olarak başvurulan bir yöntemdir.

Derlenmiş kod incelemesi çeşitli yöntemler ve araçlar kullanılarak gerçekleştirilir. Bu yöntemler genellikle statik ve dinamik analiz olarak iki ana kategoriye ayrılır.
  • Statik Analiz: Programın kaynak kodu olmadan, ikili dosyanın yapısını, içerdiği fonksiyonları, veri bölümlerini ve kontrol akışını incelemeyi içerir. Bu aşamada disassembler (sökücü) ve decompiler (ters derleyici) araçları yoğun olarak kullanılır. Statik analiz, potansiyel kod yollarını, API çağrılarını ve veri yapılarını anlamaya yardımcı olur. Kaynak koduna erişimin olmadığı durumlarda yazılımın mantıksal akışını ve veri işleme şekillerini kavramak için vazgeçilmezdir. Bu yöntemle, potansiyel buffer taşmaları, format dizesi zafiyetleri veya şifreleme anahtarlarının sabit kodlanması gibi durumlar tespit edilebilir.
  • Dinamik Analiz: Programı kontrollü bir ortamda (örneğin bir sanal makinede) çalıştırarak davranışını gözlemlemeyi içerir. Debugger'lar (hata ayıklayıcılar) ve sistem izleme araçları bu aşamada kullanılır. Dinamik analiz, programın çalışma zamanındaki etkileşimlerini, bellek kullanımını ve ağ trafiğini incelemek için faydalıdır. Özellikle şifreleme rutinleri veya gizlenmiş işlevsellikler dinamik analiz ile daha kolay tespit edilebilir. Programın belirli girdilere nasıl tepki verdiğini, bellekte hassas verileri nerede tuttuğunu ve hangi sistem çağrılarını yaptığını gözlemlemek, dinamik analizin temel amacıdır. Bu sayede, statik analizde gözden kaçabilecek karmaşık davranışlar ortaya çıkarılabilir.
Popüler araçlardan bazıları şunlardır:
  • IDA Pro: Endüstri standardı olarak kabul edilen güçlü bir disassembler ve decompiler. Detaylı analiz yetenekleri, kapsamlı işlemci mimarisi desteği ve eklenti ekosistemi ile öne çıkar. Uzun yıllardır profesyoneller tarafından tercih edilen bir araçtır. Daha fazla bilgi için IDA Pro resmi sitesini ziyaret edebilirsiniz.
  • Ghidra: NSA tarafından geliştirilen ve açık kaynak olarak yayınlanan ücretsiz bir tersine mühendislik çerçevesi. Geniş bir platform desteği, güçlü bir decompiler'a ve kapsamlı analiz araçlarına sahiptir. Özellikle maliyet etkinliği ve sürekli gelişen topluluk desteği ile popülaritesi hızla artmaktadır.
  • Binary Ninja: Hızlı ve sezgisel bir arayüze sahip, Python betik desteğiyle öne çıkan bir diğer popüler araç. Modern arayüzü ve güçlü betikleme yetenekleri sayesinde karmaşık analiz görevlerini otomatikleştirmek için idealdir.
  • OllyDbg / x64dbg: Windows tabanlı uygulamalar için popüler hata ayıklayıcılar. Dinamik analizde vazgeçilmezdirler ve özellikle zararlı yazılım analizi ile güvenlik araştırmalarında yaygın olarak kullanılırlar. Programın adım adım yürütülmesini, bellek ve register değerlerinin incelenmesini sağlarlar.
  • Radare2: Komut satırı tabanlı, çok platformlu ve son derece esnek bir tersine mühendislik çerçevesi. Öğrenmesi zor olsa da, sağladığı kontrol ve özelleştirme yetenekleri ile ileri düzey kullanıcılar için güçlü bir alternatiftir.

Derlenmiş kod incelemesi, kaynak kod incelemesine göre çok daha karmaşık ve zaman alıcı bir süreçtir. Karşılaşılan başlıca zorluklar:
  • Kod Gizleme (Obfuscation): Birçok kötü amaçlı yazılım ve tescilli yazılım, analizi zorlaştırmak için kod gizleme teknikleri kullanır. Bu teknikler, kodun okunabilirliğini azaltır, kontrol akışını karıştırır, anlamsız talimatlar ekler veya şifreli dizeler kullanır. Obfuscation, analizörün işini katlayarak zorlaştırır ve özel de-obfuscation teknikleri gerektirir.
  • Büyük Kod Tabanları: Modern uygulamalar binlerce hatta milyonlarca satır kod içerebilir. Bu tür büyük ikili dosyaların manuel olarak incelenmesi neredeyse imkansızdır ve otomatize araçlara bağımlılık artar. Büyük dosya boyutları, araçların performansını da olumsuz etkileyebilir.
  • Bağımlılıklar: İkili dosyalar genellikle harici kütüphanelere, sistem çağrılarına ve dinamik olarak yüklenen modüllere bağımlıdır. Bu bağımlılıkları doğru bir şekilde çözümlemek, programın tam işlevselliğini anlamak için kritik öneme sahiptir. Eksik veya yanlış çözümlenmiş bağımlılıklar, yanlış analiz sonuçlarına yol açabilir.
  • Platform ve Mimariler: Farklı CPU mimarileri (x86, ARM, MIPS, PowerPC vb.) ve işletim sistemleri (Windows, Linux, macOS, Android, iOS) farklı ikili dosya formatlarına, çağrı kurallarına ve çalışma zamanı davranışlarına sahiptir. Bu çeşitlilik, analizörün farklı platformlara özgü bilgi ve deneyime sahip olmasını gerektirir, bu da inceleme sürecini karmaşıklaştırır.
  • Hedef Sınırlamaları: Özellikle gömülü sistemler veya özel donanımlar üzerinde çalışan kodlar, analiz ortamının (emulator, debugger) sınırlı olması nedeniyle zorluğa yol açabilir. Donanım bağımlılıkları, analizin sanal bir ortamda tam olarak temsil edilmesini engelleyebilir.
Siber güvenlik dünyasında sıkça söylendiği gibi: "Eğer kaynak kodunuz yoksa, derlenmiş kod analiz yeteneğiniz en değerli silahınızdır." Bu ifade, bu alanın ne kadar kritik olduğunu ve siber güvenlik profesyonelleri için vazgeçilmez bir beceri olduğunu özetlemektedir.
compiled_code_review_flow.png

Yukarıdaki temsili akış şeması, tipik bir derlenmiş kod incelemesi sürecini görselleştirmektedir. Görüldüğü gibi, süreç genellikle ikili dosyanın elde edilmesi, ön analiz, statik ve dinamik analiz, bulguların raporlanması ve potansiyel zafiyetlerin giderilmesi adımlarını içerir.

Pratik bir uygulama ve örnek senaryo olarak basit bir durumu ele alalım: Bir IoT cihazının firmware'ini incelemek istiyoruz çünkü potansiyel bir güvenlik açığı şüphesi var veya gizli bir arka kapı olup olmadığını merak ediyoruz.
İlk adım olarak, cihazdan firmware görüntüsünü alıp ikili formatta ayıklamamız gerekir. Bu genellikle cihazın flaş belleğine doğrudan erişim veya üreticinin sağladığı güncelleme paketlerini tersine mühendislik yaparak gerçekleştirilir. Elde edilen ikili dosya, genellikle bir ARM veya MIPS mimarisi için derlenmiş olacaktır. Daha sonra, Ghidra gibi güçlü bir tersine mühendislik aracıyla bu ikili dosyayı açarız. Ghidra, otomatik analiz yapar ve bize kodu sökülmüş (disassembled) ve pseudo-kod (decompiled) formunda sunar. Firmware'deki ilginç fonksiyonları, örneğin ağ iletişimi, kimlik doğrulama veya cihaz yönetimi ile ilgili işlevleri aramaya başlarız.
Kod:
// Ghidra tarafından decompile edilmiş örnek bir fonksiyonun pseudocode çıktısı:
int check_license(char *param_1)
{
  size_t sVar1;
  int iVar2;

  // Gelen parametrenin uzunluğunu kontrol et
  sVar1 = strlen(param_1);
  if (sVar1 == 0x10) { // Eğer uzunluk 16 (0x10) ise devam et
    // Sabit kodlanmış bir anahtar ile karşılaştırma yap
    iVar2 = strcmp(param_1, "THISISAVALIDKEY!");
    if (iVar2 == 0) { // Karşılaştırma başarılıysa
      return 1; // Lisans geçerli
    }
  }
  return 0; // Lisans geçersiz
}
Yukarıdaki pseudo-kod örneğinde, bir lisans anahtarını kontrol eden basit bir fonksiyonu görüyoruz. Fonksiyonun `strcmp` ile doğrudan bir dize sabitini "THISISAVALIDKEY!" ile karşılaştırdığını fark ediyoruz. Bu, anahtarın donanım yazılımının içine sabit kodlandığını ve kolayca tersine mühendislik yapılabileceğini gösterir. Bu tür bir bulgu, ürünün güvenliği açısından önemli çıkarımlar sağlar. Bir saldırgan, bu anahtarı tespit ederek lisans mekanizmasını atlayabilir veya yetkisiz erişim sağlayabilir. Güvenlik uzmanları, bu tür sabit kodlanmış sırları veya zafiyetleri tespit ederek üreticilere raporlar ve yamaların geliştirilmesine yardımcı olurlar. Ayrıca, bu tür bir analizle, beklenmedik ağ bağlantıları, telemetri verisi toplama veya uzaktan erişim işlevleri gibi gizli davranışlar da ortaya çıkarılabilir. Örneğin, bir uygulamadaki gizlenmiş bir reklam SDK'sının ne kadar veri topladığını veya bir trojan'ın hangi komut ve kontrol sunucularıyla iletişime geçtiğini anlamak için bu tür bir inceleme hayati önem taşır.

Derlenmiş kod incelemesi, modern siber güvenlik ve yazılım mühendisliği disiplinlerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Gelişmiş araçlar ve teknikler sayesinde, kaynak koduna erişim olmasa bile yazılımların derinlemesine anlaşılması ve kritik sorunların tespit edilmesi mümkün hale gelmiştir. Gelecekte, yapay zeka ve makine öğrenimi tabanlı analiz araçları, bu sürecin otomasyonunu ve verimliliğini daha da artıracaktır, ancak insan uzmanlığının yerini tamamen alamayacaktır. Karmaşık algoritmalar, yeni obfuscation teknikleri ve sürekli evrim geçiren tehdit manzarası karşısında, insan analistlerin sezgisel yetenekleri ve kritik düşünme becerileri her zaman merkezi bir rol oynayacaktır. Bu nedenle, her siber güvenlik uzmanının araç çantasında bulunması gereken temel bir beceridir. Tersine mühendislik ve derlenmiş kod incelemesi, hem savunma hem de saldırı amaçlı siber güvenlik operasyonlarında kilit bir yetkinlik olarak kalmaya devam edecektir.
 
shape1
shape2
shape3
shape4
shape5
shape6
Üst

Bu web sitenin performansı Hazal Host tarafından sağlanmaktadır.

YazilimForum.com.tr internet sitesi, 5651 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendi ve aynı Kanun’un 5. maddesi kapsamında Yer Sağlayıcı konumundadır. Sitede yer alan içerikler ön onay olmaksızın tamamen kullanıcılar tarafından oluşturulmaktadır.

YazilimForum.com.tr, kullanıcılar tarafından paylaşılan içeriklerin doğruluğunu, güncelliğini veya hukuka uygunluğunu garanti etmez ve içeriklerin kontrolü veya araştırılması ile yükümlü değildir. Kullanıcılar, paylaştıkları içeriklerden tamamen kendileri sorumludur.

Hukuka aykırı içerikleri fark ettiğinizde lütfen bize bildirin: lydexcoding@gmail.com

Sitemiz, kullanıcıların paylaştığı içerik ve bilgileri 6698 sayılı KVKK kapsamında işlemektedir. Kullanıcılar, kişisel verileriyle ilgili haklarını KVKK Politikası sayfasından inceleyebilir.

Sitede yer alan reklamlar veya üçüncü taraf bağlantılar için YazilimForum.com.tr herhangi bir sorumluluk kabul etmez.

Sitemizi kullanarak Forum Kuralları’nı kabul etmiş sayılırsınız.

DMCA.com Protection Status Copyrighted.com Registered & Protected